Particulieren: nieuw programma focus op aanbod en financiering

Hoewel Nul op de Meter (NOM) in de huursector al aardig op weg is, zien we dat NOM in de koopsector nog achterblijft. Dat is niet voor niks, er zijn nog een aantal belangrijke struikelblokken weg te nemen. Met name het aanbod en de financiering zijn voor particulieren nog niet aantrekkelijk. Een nieuw programma van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG), Bouwend Nederland en Stroomversnelling gaat hier met een groep enthousiaste regio-initiatieven verandering in brengen. Ivo Opstelten, manager particulieren bij Stroomversnelling, vertelt.

De struikelblokken

“Een belangrijk verschil tussen NOM voor de huursector en particulieren is de weg er naar toe. Waar woningcorporaties de stap naar Nul op de Meter in één keer al vaak economisch verantwoord kunnen maken, met name door de  inzet van de EPV, is dat voor particulieren vaak nog niet zo makkelijk. We zien dat mensen soms wel willen maar meestal niet kunnen.  Enerzijds omdat er nog relatief weinig aanbod te vinden is voor een gehele NOM renovatie in de particuliere sector. En, hoewel het via meerdere overheidssubsidies, met daar bovenop een regionale subsidie, op zich mogelijk is om woonlastenneutraal te renoveren naar energieneutraal of NOM Ready, krijgen particulieren nog te vaak de financiën niet rond. Dat komt omdat soms de woning onderwater staat of omdat de investering niet voldoende opweegt tegen de door taxateurs ingeschatte waardevermeerdering van de woning, de zogenaamde Loan-to-Value check. 

Anderzijds is de weg naar het vinden van geschikt aanbod voor particulieren vaak geplaveid met obstakels. Waar vind ik het? Waar moet ik opletten? Wie kan mij adviseren? En als je in stappen wilt renoveren, waar begin je dan? Kortom veel vragen waar op dit moment niet makkelijk een antwoord op te vinden is want er zijn te weinig adviseurs met dusdanige kennis om mensen op hun route naar energieneutraal of NOM Ready te begeleiden. Laat staan dat er aanbieders zijn die een aanbod en stappenplan hebben waardoor je de route naar een energieneutrale woning verantwoord over 10 tot 15 jaar kan uitspreiden.”

Een landelijk ondersteuningsprogramma

De VNG, Bouwend Nederland en Stroomversnelling startten daarom gezamenlijk, gefinancierd door het ministerie BZK, een landelijk ondersteuningsprogramma die de transitie naar energieneutraal voor particulieren, moet versnellen. Dit gebeurt in samenwerking met, en ten behoeve van, regionale coalities die een innovatieve aanpak hebben opgezet. Zo´n coalitie bestaat uit een gemeente en marktpartijen binnen de regio zoals aanbieders, banken en VvE´s. Elke coalitie is verschillend maar bestaat altijd uit een mengeling van vraagvertegenwoordigers en aanbieders. 

Wat is de rol van Stroomversnelling in dit geheel? “Wij hebben de afgelopen jaren natuurlijk heel veel kennis en ervaring opgedaan met betrekking tot ingrepen die energieneutraliteit mogelijk maken, zoals de Nul op de Meter aanpak. Daardoor kennen we de mogelijkheden hoe het in één keer te doen of in stappen. Daarnaast hebben we hard gewerkt om de juiste marktcondities te creëren, een belangrijke uitkomst hiervan in de huursector is de huidige EPV-wetgeving. Iets soortgelijks is er nog niet voor particulieren maar wij hebben hier al wel onderzoek naar gedaan. En we hebben verstand van industrialisatie, wij zijn er van overtuigd dat een beter aanbod samenhangt met industrialisatie, zowel qua productkwaliteit als prijs! Al deze kennis en ervaring wordt ingezet op een viertal thema´s: No regret naar energieneutraal, Financiering, VvE´s en een NOM Ready keurmerk.” 

No regret naar energieneutraal

“We hebben heel veel kennis in huis, het is nu zaak deze te ontsluiten. Dat gaan we doen via masterclasses, een online vraagbaak (vng.vraagbaak@stroomversnelling.nl), webinars, ondersteunde rekentools en concrete voorbeelden (zoals prestatiecontracten). De regiocoalities worden uitgerust met dit gereedschap zodat zij de kennis verder kunnen toepassen en verspreiden. We gaan ook voorbeelden ophalen van aanbod dat werkt. Er is een aantal partijen dat namelijk wél een aanbod heeft voor particulieren, deze halen we op en ontsluiten we naar de regiocoalities. We zoeken voorbeelden van energieneutraal, NOM en NOM Ready. Maar dit zijn niet de enige criteria, het product moet ook opschaalbaar zijn. Dit betekent dat het voor een grote doelgroep interessant moet zijn. Deze voorbeelden en alle andere kennis komt ook beschikbaar op Energielinq.nl zodat het voor iedereen toegankelijk is.”

Het financiële plaatje

Zoals al eerder aangegeven is het voor particulieren financieel nog vaak erg lastig om de financiering rond te krijgen. “We gaan onder andere aandacht besteden aan een innovatieve constructie voor een ‘gebouwgebonden’ financiering. Welke mogelijke uitvoeringsvormen zijn er en welke is het meest geschikt? Het vraagstuk wat daarbij centraal staat is: welke uitvoeringsvorm zorgt er voor dat de split incentive voor de bewoner bij lange termijn investeringen (huidige bewoner investeert, toekomstige bewoners profiteren) wordt opgelost en leidt tot verantwoorde financieringslasten, zonder betalingsrisico voor de financier. Tegelijk moet het eenvoudig en zonder bijkomende (b.v. maatschappelijke) kosten in te voeren zijn. We moeten daarvoor goed kijken naar de bepalende factoren voor de businesscase van de bewoner en de financier en de wettelijke beperkingen die succesvolle opschaling in de weg staat. ”

VvE’s: kennis en projecten delen en verbinden

“NOM Ready of energieneutraal voor VvE’s, en dan met name de uitdaging voor hoogbouw die een grote rol speelt bij VvE’s, is een deelthema binnen het programma. De kennis die we hierover hebben ontwikkeld, brengen we verder en gaan we ontsluiten. Daarnaast zorgen we er samen met Platform 31 voor dat relevante partijen en projecten samen gaan werken. Platform 31 heeft bijvoorbeeld een VvE programma en vanuit Stroomversnelling zijn we een hoogbouw innovatieplatform gestart voor de ontwikkeling van een industrieel vervaardigbare hoogbouw Product-Markt Combinatie. Kennis in de vorm van rekentools, financieringsconstructies en productontwikkeling voor hoogbouw gaan we delen en aan elkaar verbinden.”

En dan: het NOM Ready keurmerk

Onlangs is het NOM Keur officieel gelanceerd, dit is gericht op NOM-verbouwingen die in één keer gerealiseerd worden. “Voor particulieren sluit een NOM-in-1-keer renovatie vaak niet aan bij hun wens (nog afgezien van de beperkingen rond financiering zoals hier boven genoemd). Particulieren zijn vaak vooral geïnteresseerd in een deelaanpak, zoals een gevel- of dakvervanging, vanuit het oogpunt van comfortverbetering. Mede om spijt te voorkomen, is het van belang dat zij met die deelaanpak de mogelijkheid creëren om ook stapsgewijs naar NOM te kunnen gaan. Dat kan door aanbod te combineren in deelcomponenten zoals een voor- of achtergevel, een dak en een installatiemodule die uiteindelijk samen leiden tot Nul op de Meter. 

NOM-Ready houdt in dat de woning direct verbeterd wordt en verantwoord voorbereid is op een volledig energieneutraal functioneren door latere ingrepen. Een plan van aanpak voor de latere ingrepen maakt onderdeel uit van de NOM Ready propositie en de kosten van de energiemaatregelen wegen op tegen de baten van een verlaagde energierekening en eventueel daaraan verbonden onderhoudslasten. Om de particulier transparant inzicht te bieden in aanbod dat hier allemaal aan voldoet, ontwikkelen we het NOM Ready keurmerk. 

Een NOM Ready aanbod moet dus minimaal bestaan uit de volgende drie elementen: 1) de fysieke uitvoering, 2) een overdraagbaar stappenplan wat leidt tot NOM volgens NOM-Keur eisen én 3) een overzicht van de impact op woonlastenontwikkeling van de ingreep. Het NOM-Ready aanbod moet particulieren inzicht geven in de consequenties van hun opties en tegelijkertijd de keuzevrijheid waarborgen.”

Meer informatie over het programma wordt gedeeld via het online kennis- en leerplatform dat de VNG binnenkort opent en voor wat betreft de Stroomversnelling worden producten ook gedeeld via www.energielinq.nl.

Vragen? Vng.vraagbaak@stroomversnelling.nl

NOM Ready versus energieneutraal

Het programma richt zich zowel op (no-regret stappen naar) energieneutraal als NOM (Ready), wat is nu precies het verschil?

Als we spreken van een energieneutraal huis kan de benodigde energie ook buitenshuis worden opgewekt, bijvoorbeeld uit een (aandeel in een) windmolen. Bij NOM wordt alle benodigde energie door het huis zelf opgewekt. Het huis is dan ook NOM of NOM Ready onder standaard klimaatomstandigheden en bij gemiddeld gedrag.

NOM (Ready) is gerelateerd aan het NOM Keur. Dit betekent dat er behalve aan de energie-eisen ook moet worden voldaan aan ander eisen zoals gezond binnenmilieu, comfort, veiligheid en eisen vanuit flora & fauna. Voor NOM-Ready moet naast de ingreep zelf ook een overdraagbaar stappenplan aanwezig zijn voor de volledige route naar NOM en een overzicht van de kostenconsequenties. Bij sec (no-regret naar) energieneutraal is dit alles niet het geval.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *